Vorig jaar liep anders dan gepland. Plannen liepen vertraging op en veel lag buiten onze invloed.
Juist daardoor hebben we het afgelopen halfjaar gebruikt om opnieuw scherp te kijken: waar hebben we wél invloed op? Waar kunnen we beweging creëren en hoe maken we met de huidige situatie zoveel mogelijk impact?
De focus ligt op 4 hectare
Van de in totaal 5 hectare die bedoeld zijn voor de ontwikkeling van het voedselbos, ligt onze focus nu op de ruim 4 hectare die beschikbaar én kansrijk zijn voor aanplant.
Dat is de plek waar we door kunnen. Waar we kunnen observeren, ontwerpen, verbeteren, planten en bouwen aan een productief voedselbos voor Zwolle.
De oorspronkelijke gedachte was om deze grond op te hogen met slib vanwege de hoge waterstanden. Door de vertraging kregen we extra tijd om de waterstanden te onderzoeken en andere sporen te verkennen. Want wat als we niet blijven vechten tegen het landschap, waar water een onderdeel van is, maar juist gaan ontwerpen mét het landschap? Dat past uiteindelijk veel beter bij regeneratieve landbouw en bij hoe wij willen werken en scheelt bovendien een grote ingreep (ophogen met slib).
In plaats van wachten op voldoende, schone slib onderzochten we hoe we de bodem en waterhuishouding slim kunnen verbeteren binnen de huidige omstandigheden om het geschikt te maken voor aanplant dit jaar.
Bodem en water: werken mét het land
Daarom zijn we begin dit jaar een werkgroep Bodem & water gestart. Samen met betrokken communityleden en specialisten werkten we aan een concreet plan voor de waterhuishouding en bodemverbetering op het de voedselbos percelen. Dat doen we op basis van advies van hydroloog Henk Post en Martijn Aalbrecht van De Voedselboss. Op basis van de nieuwe inzichten hebben we onze koers bijgesteld. In plaats van ophogen met slib onderzoeken we hoe we met slim ontwerp, beplanting en beperkt grondverzet kunnen zorgen voor een gezond en productief systeem. Dat brengt meteen weer beweging in de ontwikkeling van de voedselbos percelen.
Eerste aanplant dit najaar
Het plan is om aankomende november en december de eerste hectares aan te planten. Daarmee start de eerste fase van het voedselbos: pionierbomen, windsingels en hagen die de basis vormen voor het ecosysteem van de toekomst.
Om aanplant dit najaar mogelijk te maken werken we aan het volgende:
- Het afronden van de benodigde vergunningen om te starten met aanplant.
- De voorbereiding van klein grondverzet t.b.v. watermanagement.
- Een hoofdlijnen ontwerp van het voedselbos ter voorbereiding op aanplant.
- Investeringsbegroting van het voedselbos ter goedkeuring aanbieden aan de ALV.
Het vervuilde perceel: gemeente Zwolle aan zet
Naast de 4 hectare speelt nog een tweede spoor: het vervuilde perceel van iets minder dan 1 hectare (18% van de percelen bestemd voor ontwikkeling voedselbos).
Dit perceel bleek vlak voor de geplande aanplant vervuild opgeleverd door de gemeente Gemeente Zwolle. Daardoor kon de geplande aanplant eind 2025 niet doorgaan.
De gemeente onderzoekt momenteel mogelijke oplossingen en alternatieve percelen. Dat proces verloopt langzaam, mede doordat er zorgvuldig wordt gekeken naar de consequenties van verschillende keuzes. Voor ons blijft het belangrijk om hierover goed in gesprek te blijven én helder te benoemen waar de verantwoordelijkheid ligt. De gemeente is aan zet om tot een passende oplossing of vervangend perceel te komen. Tegelijkertijd bepaalt dit dossier niet langer onze volledige koers.
We hebben namelijk ook bodemonderzoek laten uitvoeren op de overige 4 ha. De resultaten hiervan laten zien dat hier geen vervuiling is gevonden. Omdat we nu helder gekozen hebben voor de ontwikkeling van de 4 hectare waar we wél invloed op hebben, kunnen we vooruit. Daar ligt voorlopig meer dan genoeg werk én potentie.
Stilstaan is geen passiviteit
Misschien is dat wel de belangrijkste les van het afgelopen jaar. Stilstaan betekent niet dat er niets gebeurt. Soms ontstaat juist in de vertraging ruimte om beter te kijken, slimmer te ontwerpen en creatiever te handelen.

Mini-voedselbos draagt eerste vruchten
Het mini-voedselbos dat we afgelopen november aanplantten op de tuinderij begint voorzichtig de eerste vruchten te dragen. De eerste honingbessen zijn verschenen en verspreid over het terrein groeien inmiddels zo’n twintig soorten voedselbosplanten en -bomen. Van bekende soorten zoals appel, peer, pruim en verschillende bessen, tot minder bekende soorten zoals de szechuan peper en de nashipeer.
Klein nog. Maar wel een eerste tastbaar voorbeeld van wat hier kan ontstaan. Een plek vol voedsel, biodiversiteit, geur, kleur en smaak die we de komende jaren met steeds meer Zwollenaren hopen te delen.